Search
چهارشنبه ۵ آذر ۱۳۹۳
  • :
  • :

هنر سفالگری در ایران باستان

هنر سفالگری در ایران باستان


سفالگری یکی از مهمترین و اولین اختراعات ساخت بشر است.که حاصل شعور انسان و نیاز در بکارگیری عوامل طبیعی است.و در ایران نیز سابقه طولانی دارد و در طی سالیان دراز در هیچ منطقه ای از آسیای غربی مثل ایران سفالگری رشد نداشته است.سفالگری در اصطلاح به معنی اشیا ساخته شده از گل پخته گفته می شود مثل کاسه ، کوزه و …………
به سفال ساخته شده نیز سفالینه گویند که شامل ظروف یا اشیایی است که از سفال می سازند.سرامیک در اصطلاح اروپایی همان مفهوم سفال در زبان فارسی را دارد. نشانه های تولید سفال در تمام سرزمین های مسکونی انسان دیده شده است کهن ترین اشیا و ظروف سفالی کشف شده توسط کاوش های باستان شناسی ایران مربوط به گنج دره در استان کرمانشاه است. که تاریخ آن به هزاره قبل از میلاد میرسد.

496378_a3of5ATU
ماده سفالگری گل است و گل در دستهای سفالگر جان می گیرد و توسط او به شکل های مختلف در می آید مانند کوزه و یا ظروفی که نقش های برجسته دارند و یا مانند مجسمه ها
اشیا سفالی با گذشت زمان توسط فرهنگ های مختلف اقوام از نظر فرم و رنگ دچار تغییراتی شده است.در هزاره چهارم قبل از میلاد مهمترین تحول در صنعت سفال گری اختراع چرخ سفالگری است. که سبب شد این صنعت بطور کلی دستخوش تغییر گردد.


در حومه ملایر و بیستون و استانهای کردستان و گیلان آثار سفالی در دوره مادها کشف شده است. و مهمترین نوآوری و ابتکار در صنعت سفالگری و سرامیک که شامل ظروف لعاب دار می شود در دوران مادها بوده است.در قرن ششم قبل از میلاد با سرکار آمدن سلسله هخامنشی در ایران در هنر سفالگری پیشرفت های زیادی انجام شده است. در این دوره بود که ظروف و اشیا سفالی بسیار با ظرافت و زیبا و با اشکال متنوع و جدید ساخته شد از آنچه در تخت جمشید و شوش بدست آمده نشان میدهد که سطوح این اشیا و ظروف سفالی حکاکی و تزیین شده است.بر روی دیوارهای کاخ های شاهان هخامنشی با آجر لعاب داده شده و تصاویر سربازان و حیوانات نقش شده است
در عصر اشکانیان نیز به این هنر توجه خاص شده است.سفال عصر اشکانیان را به دو گروه می توان تقسیم کرد :
۱-ظروف لعابدار    ۲-ظروف بدون لعاب
امروزه اشیا و ظروف سفالی اگر بدون لعاب باشند سفال و اگر لعاب دار باشند برحسب گل و لعابی که در آنها بکار رفته است بدل چینی می نامند.
باید سفال را به عنوان تجلی فعالیت ذهن و خلاقیت و ابداع هنری انسانهای گذشته ارج نهاد زیرا سفالگری هنر و صنعتی بوده است که به همه مردم تعلق داشته است و تنها به سلیقه ابداع کننده وابسته نبوده است آثار سفالی بدست آمده از ایران باستان وسیله ای است برای شناسایی تمدن شهرها ، اقوام و دوره های مختلف است زیرا هر قوم و ملتی برای تزیین و حکاکی اشیا سفالی نشانه ، اشکال و تزیینات خاص خود را بکار می برده است.

13920401000310_PhotoA
از نیمه های هزاره اول قبل از میلاد با رونق صنعت فلزکاری صنعت سفالگری رو به افول می رود و از آن به بعد اشیا سفالی ساخته شده بدون نقش و حکاکی و تزیین و خشن ساخته شده اند و از نظر ظرافت سفال های پیش از تاریخ خبری نیست اوج تمدن و هنر سفال در ایران در دوره سلجوقی است و لعاب های زرین فام این عصر جزو آثار هنری بی نظیر در دنیا هستند.
انتشار اختصاصی : گروه فرهنگ و هنر شهرفارسی



شهرفارسی مجله ای اینترنتی برای ایرانیان است که در زمینه های مختلف خبری ، علمی ، آشپزی ، فناوری و... فعالیت می کند . صفحات ما را در گوگل ، فیس بوک و توییتر لایک کنید ! این باعث افتخار ماست .


پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.